DERECELİ EGZANTRİK MİLİ

Dereceli Egzantrik Milleri standart egzantrik millerinden farklı olarak performansa yönelik düzenlenmiş yapıları ve ayarlanmış dereceleri sayesinde gerek cadde otomobillerinde gerekse yarış otomobillerinde yüksek güç ve tork sağlayan performans parçalarıdır.
Dereceli Egzantrik Mili Nasıl Çalışır?
Dereceli Egzantrikten güç çıkmasını sağlayan temel unsur subapların açılıp kapanma ve açık kalma zamanlarının değişmesidir. Bu konuda Teknik Bilgi olarak bilinmesi gereken birkaç kavram vardır:
LIFT: Lift, eksantrik milinin subapları ne kadar bastırdığını gösteren değerdir.
DURATION: Subabın yatağından çıktığı zamanki derece ölçümüdür.
OVERLAP: Giriş ve çıkış subaplarının aynı anda açık olduğu sürenin derecesidir. Giriş egzantrik milinin açılış numarası çıkış eksantrik milinin kapanış numarasına eklenerek hesaplanır.
POWER BAND: Egzantriğin gücünü verimli bir şekilde verebildiği devir aralığıdır.
Bu kavramları daha iyi anlayabilmek için şu örneğimize göz atabilirsiniz...
Ford Escort 1.8 16V için Piper Cams BP270 egzantrik mili:

Dereceli Egzantrik Mili Ne Kadar Güç Verir?
Cadde otomobilleri için üretilmiş egzantrikler derecelerine ve kullanıcının seçimine göre 10bg ile 25 bg arasında güç üretebilecek kapasitedelerdir, yarış otomobilleri için üretilmiş egzantrikler ise çok daha yüksek olarak 80-100bg'lere kadar güçler üretebilmektedirler.Daha ayrıntılı ve özel bilgi almak için Egzantrik Mili Üreticilerimizden ilgilendiğiniz markayı seçerek devam edebilirsiniz

Egzantriklerin hangi özellikleri neleri etkiler?
Egzantrikleri tanımlarken üreticilerin kullandıkları bir çok özellik vardır. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanların aracın motor gücünü nasıl etkilediğini bilmek, egzantrik mili seçiminizde size yardımcı olabilir.
Duration: Emme ve Egzoz için ayrı ayrı belirtilir. Subapın, 360 derecelik döngü içerisinde kaç derecelik sürede açık kaldığını gösterir. Cadde tipi egzantriklerde bu değer 250-270 dereceler arasında oynayabilir, yarış tipi egzantriklerde ise 300 derecelere kadar çıkabilir. Bu değer arttıkça motorun maksimum gücü artar, ancak bu değer artışının, motor üzerinde gerektirdiği farklı tadilatlar da olduğu için cadde tipi dereceli egzantriklerde genelde göreceli olarak düşük değerler tercih edilir.
Overlap: Emme subapının açılmasından, egzoz subapının kapanmasına kadar geçen, iki subapın birlikte açık kaldığı süredir. Bu sürenin artışı, egzoz gazının daha çabuk tahliyesini, akabinde emme manifoldundan gelen temiz hava ve benzin karışımının daha çabuk bir şekilde silindirlere çekilmesini sağlar. Araçların, fabrika çıkışı egzantriklerinde bu değer oldukça düşüktür. Bu sayede düşük devirde uygun güç ve tork yakalanır. Ancak dereceli egzantriklerde, eksantriğin derecesinin artışına göre Overlap değerinin de artmasıyla yüksek devirdeki güçte çok etkili artışlar görünür. Bu yüksek güç artışıyla birlikte rölantide de küçük düzensizlikler görülebilir. Tabii ki bu düzensizlikler daha çok, yüksek dereceli yarış egzantriklerinde belirgindir. Cadde tipi dereceli egzantriklerde konfordan ödün verilmeyerek, bu değer, fazla olmayan bir miktarda arttırılarak uygun güç ve tork artışı sağlanır.
Lift: Egzantrik kataloglarında genelde Full Lift olarak geçer, subabın yatağından maksimum ne kadar uzağa açıldığının milimetre olarak değeridir. Full Lift'in artışı tüm devir bandı üzerinde bir miktar güç ve tork artışı sağlar. Full Lift'ten ayrı olarak, Lift konusunda esas önemli olan nokta, bir subapın yatağından hangi hızla çıktığı ve ne kadar süre Full Lift pozisyonunda kaldığıdır. Full Lift değerleri aynı olan iki egzantrik kıyaslandığında, daha kısa sürede Full Lift pozisyonuna gelen ve o pozisyona yakın pozisyonlarda daha uzun süre kalabilen subap zamanlamasını sağlayan egzantriklerde güç artışı göreceli olarak daha da yüksektir.
Timing: 22-62, 62-22 şeklinde bir örnek ele alındığında;
İlk 22, emme subapının üst ölü noktadan kaç derece önce açıldığını,
İlk 62, emme subapının alt ölü noktadan kaç derece sonra kapandığını,
İkinci 62, egzoz subapının alt ölü noktadan kaç derece önce açıldığını,
İkinci 22, egzoz subapının üst ölü noktadan kaç derece sonra kapandığını belirtir.
Duration ve Overlap bu değerler sayesinde hesaplanır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
Başlangıç seviyesindeki cadde tipi dereceli egzantrikler standart motorlarda başka hiç bir tadilat gerektirmeden, tamamen sorunsuz bir şekilde kullanılabilmesine karşın, özellikle iddialı kalkış yarışları için hazırlanan otomobillerde kullanılan yüksek dereceli cadde egzantriklerinde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır.
Yüksek dereceli egzantrikli motorların daha yüksek devirleri çevirebilmesiyle birlikte, eksantriğin yapısı gereği artan Duration ve Full Lift değerlerinin sonucunda, subapla pistonun birbirlerine en yakın oldukları mesafe standart ve düşük dereceli egzantriklere göre bir hayli azalır. Yüksek dereceli egzantriklerde, eksik ve hatalı uygulama sonucu, subapla pistonun temas etmesiyle subaplar yamulabilir. Bu olay özellikle yüksek devirlerde ve erken vites düşürme sonucu yığılma denen olayla meydana gelebilir.Bu tehlikeyi önlemek için egzantrik mili üreticilerinin sunduğu özel subap yayları mevcuttur. Bu yaylar gerek daha hafif, gerekse direnç olarak daha kuvvetli oldukları için subapların yuvalarına gereken zamanda oturmalarını sağla olası sorunları ortadan tamamen kaldırırlar. Yüksek dereceli egzantrik uygulamalarında subap yayı değişimi, önemle üzerinde durulması gereken bir noktadır.